Naar inhoud
IT-Checklist

AI-gebruik: checklist en advies

Laatst bijgewerkt: · Redactie IT-Checklist · Alle wijzigingen

AI-assistenten zijn in korte tijd gewoon gereedschap geworden. Medewerkers vatten er offertes mee samen, schrijven er mails mee en laten er code door controleren. Vaak met een privé-account waar het bedrijf niets van weet. Dat mag best, zolang er afspraken zijn over wat er wel en niet in mag.

Dit thema gaat over grip. Je wilt weten welke tools er gebruikt worden en voorkomen dat klantgegevens ongemerkt bij een AI-dienst belanden. Ook nieuwe vormen van fraude komen aan bod.

Kijk waar jouw bedrijf staat op ai-gebruik

De gratis IT-check stelt je deze vragen. Daarna zie je je score per thema en advies bij elk verbeterpunt. Je hebt geen account nodig.

Start de IT-check →

Waarom dit ertoe doet

Wat je in een gratis AI-dienst plakt, kan gebruikt worden om het model verder te trainen. Zo kunnen klantgegevens, contracten of broncode buiten je bedrijf terechtkomen. Voor persoonsgegevens heb je dan ook geen verwerkersovereenkomst.

Met stemklonen en deepfakes doen criminelen zich overtuigend voor als directeur of leverancier. Een telefoontje 'van de baas' over een spoedbetaling bewijst dus niets meer.

De Europese AI-verordening gaat in fasen in. Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantie-eisen. Je moet bijvoorbeeld melden dat iemand met een chatbot praat. De eisen voor hoogrisico-AI, zoals bij werving en personeelsbeoordeling, gelden door de Digitale Omnibus vanaf 2 december 2027.

De 9 vragen in dit thema, met advies

Elke vraag beschrijft de situatie die je wilt hebben. Het label laat zien hoe zwaar de maatregel meetelt in je score. 'Eerst regelen' telt het zwaarst.

  1. Wij weten welke AI-tools er binnen het bedrijf worden gebruikt (ook privé-accounts van medewerkers).

    Belangrijk

    Inventariseer welke AI-tools medewerkers gebruiken. Onzichtbaar AI-gebruik ('schaduw-AI') is het grootste risico .

  2. Er zijn afspraken over welke bedrijfs- en klantdata wel en niet in AI-tools mag worden ingevoerd.

    Eerst regelen

    Stel een korte AI-richtlijn op: geen klantgegevens, wachtwoorden of vertrouwelijke cijfers in publieke AI-tools zonder zakelijke overeenkomst.

  3. AI-output die naar klanten gaat, wordt altijd door een mens gecontroleerd.

    Belangrijk

    Spreek af dat AI-teksten, -berekeningen en -adviezen altijd worden nagekeken voordat ze de deur uit gaan. AI kan overtuigend fout zitten.

  4. Bij zakelijke AI-abonnementen is ingesteld dat onze data niet voor training wordt gebruikt.

    Aanbevolen

    Kies zakelijke varianten van AI-tools en controleer de instelling 'data niet gebruiken voor training'. Leg dit vast.

  5. Wij zijn alert op AI-fraude zoals stemklonen en deepfake-facturen, en hebben controle-afspraken bij betalingen.

    Belangrijk

    Spreek een vast controlemoment af bij betaalverzoeken (terugbellen via bekend nummer, vier-ogen-principe), ook als het 'de directeur' lijkt.

  6. Er is Ă©Ă©n persoon verantwoordelijk voor AI-beleid en het bijhouden van AI-ontwikkelingen binnen het bedrijf.

    Aanbevolen

    Wijs een AI-aanspreekpunt aan (kan de eigenaar zelf zijn). Zonder eigenaar blijft AI-beleid een papieren afspraak en sluipen nieuwe tools ongemerkt binnen.

  7. Voordat we een AI-tool zakelijk gebruiken, controleren we waar de data staat en of er een verwerkersovereenkomst is (AVG).

    Belangrijk

    Behandel AI-tools als elke andere cloudleverancier: check de privacyvoorwaarden, waar data wordt opgeslagen en sluit een verwerkersovereenkomst als er persoonsgegevens in gaan.

  8. Medewerkers zijn geĂŻnformeerd over veilig AI-gebruik en de risico's, zoals verzonnen antwoorden en het lekken van data.

    Aanbevolen

    Bespreek AI-gebruik in een teamoverleg: wat mag wel en niet, en waarom. AI-tools kunnen overtuigend onjuiste antwoorden geven ('hallucinaties') — dat besef voorkomt fouten.

  9. Wij hebben gecontroleerd of onze AI-toepassingen onder de Europese AI-verordening (AI Act) vallen en wat dat van ons vraagt.

    Aanbevolen

    De AI-verordening wordt gefaseerd van kracht en stelt eisen aan o.a. AI in werving, personeelsbeoordeling en klantselectie ('hoog risico'). Check of jouw gebruik daaronder valt en of je aan de transparantie-eisen voldoet.

Hier begin je

  • Vraag in het team welke AI-tools iedereen gebruikt. Kies samen welke je zakelijk toestaat.
  • Schrijf in drie regels op welke data nooit in een AI-tool mag. Bijvoorbeeld persoonsgegevens van klanten, wachtwoorden en vertrouwelijke contracten.
  • Zet bij zakelijke abonnementen het gebruik van je data voor training uit. Kijk ook waar de data wordt opgeslagen.
  • Spreek af dat je elke betaling na een telefoontje of videogesprek eerst controleert via een tweede kanaal dat je al kende.

Veelgemaakte fouten

  • AI verbieden zonder alternatief. Medewerkers gaan het dan stiekem met privĂ©-accounts gebruiken.
  • AI-teksten zonder controle naar klanten sturen. Modellen geven soms antwoorden die overtuigend klinken en toch fout zijn.
  • Een AI-agent die mail leest of bestanden opent alle rechten geven, zonder dat een mens belangrijke acties goedkeurt.

Officiële bronnen

Lees verder

Alle thema's in de checklist