Noodplan bij een cyberaanval of datalek: checklist om te printen

Wie bel je en waar vind je wat? Vul dit in voordat er iets gebeurt.

• Schrijf op hoe laat het is en wat je ziet. Maak met je telefoon een foto van het scherm.
• Haal getroffen apparaten van het netwerk: kabel eruit en wifi uit. Zet ze niet uit, want dan gaan sporen in het geheugen verloren.
• Bel de beslisser en je IT-partner. De nummers staan bij deel 1.
• Twijfel je wat te doen bij ransomware? Betaal geen losgeld en ga niet in gesprek met afpersers zonder advies van je IT-partner, je verzekeraar of de politie.
• Wijzig de wachtwoorden van je e-mail en bank vanaf een apparaat dat niet getroffen is.
• Zet tweestapsverificatie (MFA) aan op accounts waar die nog uit staat.
• Waarschuw collega's. Ze openen geen verdachte mail, sturen niets door en loggen niet in via links.

• Zijn er persoonsgegevens gelekt en is er risico voor de mensen om wie het gaat? Meld het binnen 72 uur na ontdekking bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Dat kan alleen online, via het meldformulier op autoriteitpersoonsgegevens.nl. Twijfel je, meld dan.
• Valt je bedrijf onder de Cyberbeveiligingswet (Cbw)? Meld een significant incident via mijn.ncsc.nl. Binnen 24 uur stuur je een vroege waarschuwing, binnen 72 uur de melding en binnen een maand na je melding het eindverslag. Je melding gaat dan ook naar je sectorale CSIRT en de toezichthouder.
• Val je niet onder de Cbw? Dan kun je een incident vrijwillig melden bij het NCSC via ncsc.nl.
• Meld de schade bij je cyberverzekeraar en vraag wat ze van je nodig hebben.
• Doe aangifte bij de politie. Bel 0900-8844 voor een afspraak. Bewaar alle sporen, zoals mails, logbestanden en foto's van het scherm.
• Is er geld weg of zie je een vreemde betaling? Bel meteen de fraudelijn van je bank.
• Is het risico voor de mensen van wie gegevens gelekt zijn hoog? Laat het ze dan weten. Vertel wat er gebeurd is en wat ze zelf kunnen doen.

• Zeg niets over de oorzaak of de daders zolang je dat niet zeker weet.
• Houd bij wie je wat verteld hebt en wanneer.

• Maak getroffen systemen schoon of installeer ze opnieuw voordat je een back-up terugzet.
• Controleer eerst of de back-up compleet en schoon is. Kies een back-up van vóór de aanval.
• Zet systemen terug in de volgorde van deel 1: het systeem waar je het kortst zonder kunt eerst.
• Vernieuw alle wachtwoorden, API-sleutels en toegangstokens. Verwijder accounts die je niet kent.
• Let de weken erna op herhaling, zoals vreemde inlogpogingen, nieuwe doorstuurregels in je mail en onbekende software.

• Plan binnen 2 weken een evaluatie met iedereen die erbij betrokken was.
• Schrijf op wat goed ging en wat fout ging.
• Werk dit noodplan bij met wat je geleerd hebt.

Het Digital Trust Center is sinds 1 januari 2026 onderdeel van het NCSC. Nummers gecontroleerd op 18 oktober 2026. Check ze opnieuw als je dit plan nakijkt.